Mak (Papaver rhoeas)
2025-06-19
NASTURCJA WIĘKSZA (Tropaeolum majus)
2025-11-11
Krwiściąg lekarski to bylina, która jeszcze sto lat temu należała do podstawowych roślin zielarskich Europy Środkowej.
Roślina występuje powszechnie na łąkach, pastwiskach i przydrożach na terenie całej Polski.
Łacińskie sanguis oznacza krew, sorbeo oznacza wciągać, chłonąć, absorbować, a więc jak sama nazwa wskazuje krwiściąg hamuje krwawienia i absorbuje toksyny.
Pierwsze wzmianki dotyczące zastosowania krwiściągu lekarskiego odnajdujemy w chińskiej literaturze medycznej Shen – Nunga.
W XVI i XVII w. opisywany był m.in. w księgach zielarskich przez Hieronima Bocka, Adama Lonicera czy Piotra Matthiolusa, Hildegardę z Binen, braci Bauhinow.
W tradycji bałkańskiej i ruskiej podawano napar z krwiściągu wojownikom, wierzono że nie otrzymają po niej żadnych ran, a te które otrzymają nie będą śmiertelne.
W sławiańszczyźnie ziele dokładano do bukietów wieszanych nad drzwiami obory, aby chronić zwierzęta przed „złą krwią” i urokiem.
W medycynie ludowej krwiściąg miał chronić przed utratą sił życiowych. W niektórych wsiach Podkarpacia i na Wołyniu wkładano go do podróżnej sakiewki, aby „nie ubywało krwi”, co rozumiano także symbolicznie jako ochronę energii i zdrowia.
Szymon Syreński tak pisał o nim w swoim zielniku: „Krwiściąg naprzód krew w człowieku tamuje, na zranienia świeże wielce jest pomocny, a kobiety, gdy po urodzeniu długo krwawią, piją odwar z korzenia i z wielkim pożytkiem.”
Ziele zbiera się w czasie kwitnienia lub przed kwitnieniem, ale wartościowe jest także późniejsze gdy już wykształciły się owoce.
Korzeń wykopuje się wiosną lub jesienią.
Surowce należy suszyć w ciemnym miejscu i w temperaturze max 40 stopni C.
Współcześnie krwiściąg dzięki badaniom fitochemicznym, które potwierdzają wiele z jego tradycyjnych właściwości, powoli wraca do łask.
Ziele zawiera bogaty zestaw związkow biologicznie czynnych. Korzeń bogaty jest w saponiny, w tym głównie sanguisorbina. Są to związki o charakterze glikozydowym. Do ich głównych zalet należy zwiększanie wydzielania śluzu i ułatwianie odkrztuszania z górnych dróg oddechowych.
Saponiny odgrywają również istotną rolę w trawieniu tłuszczów, zapobiegają odkładaniu się cholesterolu i ciał tłuszczowych w ścianach naczyń krwionośnych, a także emulgują tłuszcze.
W korzeniu krwiściągu obecne są także flawonoidy i fitosterol.
Ziele krwiściągu, podobnie jak korzeń, zawiera garbniki, choć w odrobinę mniejszej ilości, ponadto zawiera gorycze, olejek eteryczny, cukry, witaminy C i K oraz sole mineralne.
W badaniach i tradycji fitoterapeutycznej krwiściąg lekarski wykazuje właściwości przeciwkrwotoczne i hemostatyczne, obkurcza naczynia włosowate, przyspiesza krzepnięcie i hamuje drobne krwawienia, m.in. z dziąseł, nosa, jelit czy macicy.
Dzięki wysokiej zawartości garbników zmniejsza stany zapalne błon śluzowych, ogranicza przesiąkanie płynów i wysięki.
Wspomaga gojenie ran, przyspiesza regenerację skóry i błon śluzowych.
Preparaty z ziela działają przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Wykazują także działanie łagodzące dolegliwości układu pokarmowego, jak biegunki, nieżyty żołądka i jelit.
Krwiściąg posiada również działanie moczopędnie, przeciwobrzękowe, przeciwalergiczne, ogólnie wzmacniające i lekko uspokajające, a także uszczelniające naczynia włosowate.
Świeży sok z rośliny może być pomocny przy gruźlicy. Stosujemy go wówczas często, ale w małych ilościach, po 0,5 łyżeczki od 5 do 6 razy dziennie.
W warunkach polowych w razie krwotoków wewnętrznych w pierwszej pomocy można podać choremu pogniecione świeże ziele w ilości pół szklanki.
Zewnętrznie wystarczy przyłożyć rozgniecione na papkę ziele bezpośrednio na ranę.
Ziele może istotnie przyspieszyć regenerację i ograniczyć rozsiew bakterii, szczególnie w postaciach skórnych gronkowca.
Nalewka z ziela zawiera związki, które mogą ograniczać rozwój bakterii gronkowca złocistego (MRSA), co potwierdza w swoich opracowaniach Dr. Henryk Różański, który wymienia krwiściąg jako surowiec o potencjale antyseptycznym i przydatnym w infekcjach gronkowcowych skóry.
W literaturze naukowej (Xiaolin Chen i wsp Chiny, 2015/ S. Wang i wsp. Chiny 2021-2022/ Europa A. Tocai i wsp. 2022/ Polska A. Gawron-Gzella i wsp 2016) również potwierdzono, że wyciągi alkoholowe hamują wzrost bakterii Gram-dodatnich, w tym Staphylococcus aureus, S. epidermidis oraz Bacillus subtilis; oraz wykazują aktywność bakteriostatyczną i bakteriobójczą przy stężeniach porównywalnych do antyseptyków roślinnych, działają przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie.
NAPAR
2-3 łyżki ziela zalać 50 ml. wrzącej wody, zaparzać 20 minut pod przykryciem. Pić 3 do 4 razy dziennie po 150-200 ml.
Napar oraz odwar stosuje się przy biegunkach, czerwonce, krwawieniach wewnętrznych dróg oddechowych oraz układu trawiennego.
ODWAR
2 łyżki korzenia zalać 500 ml. wody, gotowac na wolnym ogniu 3 minuty, następnie pozostawić pod przykryciem na 30 minut. Stosować jak napar.
MACERAT
4 łyżki ziela zalać 1 szklanką wody o temperaturze pokojowej, przykryć i odstawić na 6 do 8 godzin. Pić jak napar.
PROSZEK
Suszone ziele zmielić na proszek. Zażywać 3 do 4 razy dziennie po 1 łyżeczce. Stosować też jako przysypkę na wszelkie schorzałe miejsca skórne.
Na krwotok z nosa receptura z XIX w. z Galicji Wschodniej
„Proszek korzenia krwistoji kładą w chustkę, a tedy przytykają do nozdrzy, a wnet ustanie krwie płynięcie.”
NALEWKA
Świeże lub suszone rozdrobnione ziele oraz korzenie zalać 400 ml alkoholu 60 % w stosunku 1:3 (1 część rośliny i 3 części alkoholu), wytrawiać 30 dni, zlać do ciemnej szklanej butelki.
Zażywać 3 do 4 razy dziennie po 5-10 ml.
Nalewkę najlepiej przygotować mieszając nalewkę ze świeżych korzeni z nalewką ze świeżego ziela.
Korzenie najlepiej zbierać późną jesienią, a ziele w czasie kwitnienia. Dlatego ja przygotowuję sobie późną jesienią nalewkę na korzeniu, a latem na zielu, następnie łączę je ze sobą w proporcji 1:1.
Dawkowanie w przypadku zakażenia gronkowcem.
Przez pierwszych 7 dni po 3 ml. nalewki na kieliszek wody 3 do 4 razy dziennie między posiłkami. Trzy dni przerwy i kolejno 3 razy dziennie po 5 ml. nalewki.
Zewnętrznie należy pędzlować miejsca zakażone.
Nalewkę można stosować również w przewlekłym zapaleniu zatok i stanach zapalnych dróg oddechowych; oraz do przemywania innych chorobowych zmian skórnych.
Nalewka znakomicie radzi sobie z trądzikiem i ropniami wszelkiej etymologii, w ostatnim przypadku stosujemy okłady z roztworu wodnego 1:1 lub z odwaru.
MIESZANKA PRZECIWKRWOTOCZNA
Stosować w przypadku częstych krwotoków z nosa, krwotoków z przewodu pokarmowego, krwotoków macicznych, upławach, choroby wrzodowej, chorób płuc, gruźlicy, zapalenie płuc, krwotoków ocznych, tchawicy, zapaleniu oskrzeli.
Po 2 łyżki ziela krwiściągu, skrzypu, tasznika i rdestu zalać szklanką wrzątku. Odstawić na 30 minut do naciągnięcia. Pić 2 do 3 razy dzienni po 100 -150 ml.
PRZECIWWSKAZANIA
Ciąża i karmienie piersią brak badań.
Osoby cierpiące na zakrzepicę i z tendencja do zakrzepów, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna.
Ostrożnie do kuracji krwiściągiem powinny podchodzić osoby uczulone na gatunki z różowatych.
Krwiściąg może osłabiać działanie leków przeciwzakrzepowych (warfaryna, acenokumarol, heparyna).
Garbniki wiążą żelazo i utrudniają jego wchłanianie dlatego nie należy łączyć kuracji krwiściągiem podczas suplementacji żelazem.
Z miłością Dziewanna 
© Tekst autorski. Proszę nie kopiować bez oznaczenia źródła.
Materiały zawarte na tej stronie nie stanowią żadnej porady o charakterze medycznym, służą one wyłącznie w celach informacyjnych. Wszelkie kuracje lecznicze należy skonsultować z lekarzem lub fitoterapeutą. Przed zastosowaniem kuracji ziołami zawsze sprawdzaj przeciwwskazania i interakcje z lekami, jeśli takie przyjmujesz.
